የይሁዳ ንጉሥ አአስ በአስራ ሁለተኛው ዓመት የኤላ ልጅ ሆሴዓ በሳማርያ በእስራኤል ላይ መንግሥት ጀመረና ዘጠኝ ዓመት ነገሠ።

እርሱም በእግዚአብሔር ፊት ክፉ ነገር አደረገ፤ ግን ከእርሱ በፊት ያሉ የእስራኤል ነገሥታት እንዳደረጉ አልሆነም።

በእርሱ ላይ የአሦር ንጉሥ ሳልማኔሰር ወጣ፤ ሆሴዓም ባሪያው ሆኖ ግብር አቀረበለት።

ነገር ግን የአሦር ንጉሥ በሆሴዓ ዘንድ ዐመፅ አገኘ፤ ምክንያቱም ወደ ግብጽ ንጉሥ ሶ መልእክተኞችን ላከ እና እንደ በዓመት በዓመት ልማዱ ለአሦር ንጉሥ ግብር አላመጣለትም፤ ስለዚህ የአሦር ንጉሥ አገባውና በእስር ቤት አሳረደው።

ከዚያም የአሦር ንጉሥ በምድሩ ሁሉ ላይ ወጣ፤ ወደ ሳማርያም ወጣና ሶስት ዓመት ከበባት አደረጋት።

በሆሴዓ ዘጠኝኛ ዓመት የአሦር ንጉሥ ሳማርያን ወሰደ፤ እስራኤልንም ወደ አሦር እስራ አመጣቸው እና በሐላህና በጎዛን ወንዝ ዳር ባለው በሐቦር እና በሜዶች ከተሞች አኖራቸው።

ይህ የሆነው እስራኤል ልጆች ከግብጽ አገር ከግብጽ ንጉሥ ፈርዖን እጅ አንሥቶ ያወጣቸውን እግዚአብሔር አምላካቸውን በተቃራኒ ኃጢአት አድርገው ሌሎች አማላክ ፈሩና ስለ ሆነ ነው።

እግዚአብሔር ከፊታቸው ከእስራኤል ልጆች ያባረረኣቸው አሕዛብ ሥርዓቶችን እንዲሁም ራሳቸው ያደረጉትን የእስራኤል ነገሥታት ሥርዓት ሄዱ።

እስራኤል ልጆችም ለእግዚአብሔር አምላካቸው በማይሆኑ ነገሮች በስውር ሠሩ፤ ከጠባቂዎች ምሽግ ጀምሮ እስከ ተመሸገ ከተማ ድረስ በከተሞቻቸው ሁሉ ከፍተኛ ቦታዎችን አስነሱ።

በእያንዳንዱ ከፍተኛ ተራራ ላይና ከያንዳንዱ ለምለም ዛፍ በታች ምስሎችንና አሸራዎችን አቆመው።

በእነዚያ ከፍተኛ ቦታዎች ሁሉ ዕጣን አጣጠሉ፤ እግዚአብሔር ከፊታቸው ያመጣቸው አሕዛብ እንዳደረጉ ክፉ ነገሮችን ሠሩ እንዲቈጣ እግዚአብሔርን አነቃቃው።

ምክንያቱም ጣዕላትን አመለኩ፤ እግዚአብሔር ግን እነርሱን “ይህን ነገር አታድርጉ” ብሎ ነበር ያለው።

ነገር ግን እግዚአብሔር በነቢያቱ ባሪያዎች ሁሉ እና በባለ ራእይዎች ሁሉ በኩል ለእስራኤልና ለይሁዳ መሰከረ እና እንዲህ አለ፦ “ከክፉ መንገዳችሁ ተመለሱ፤ ለአባቶቻችሁ ያዘዝኋቸውንም በነቢያቴ ባሪያዎች በኩል ወደ እናንተ ያስረከብኋቸውንም እንደ ሕጌ ትእዛዜንና ሥርዓቴን ጠብቁ።”

ነገር ግን አልሰሙም፤ እንደ አባቶቻቸው እግዚአብሔርን አምላካቸውን አላመኑም እንደ ሆነ አንገታቸውን አደነደኑ።

ሥርዓቱንና ከአባቶቻቸው ጋር ያደረገውን ኪዳንን እንዲሁም በእነርሱ ላይ ያመነጨውን ምስክርነት አዋረዱ፤ ከንቱን ተከተሉ እና ከንቱ ሆኑ፤ እግዚአብሔር እንዳለ ዙሪያቸው ያሉ አሕዛብ እንዳይመሡ ብሎ ስለ አዘዛቸው ነበር እንጂ እነርሱ ግን ከዙሪያቸው ያሉትን አሕዛብ ተከተሉ።

የእግዚአብሔር አምላካቸው ትእዛዞች ሁሉን ተዉ፤ የተቀለጡ ምስሎችን—ጥጃዎች ሁለት—ሠሩ፤ አሸራም አደረጉ፤ የሰማይን ሠራዊት ሁሉ ሰገዱላቸውና ባዓልን አመለኩ።

ወንዶቻቸውንና ሴቶቻቸውን ልጆች በእሳት አሳለፉ፤ መተንተንና ጠንቋይነት ተጠቀሙ፤ በእግዚአብሔር ፊት ክፉ ነገር ለማድረግ ራሳቸውን ሸጡ እንዲቈጣው።

ስለዚህ እግዚአብሔር በእስራኤል ላይ እጅግ ተቈጣ፤ ከፊቱም አስወጣቸው፤ ከይሁዳ ነገድ ብቻ በቀር ማንም አልቀረም።

ይሁዳም የእግዚአብሔር አምላካቸውን ትእዛዞች አልጠበቁም፤ እነርሱም የእስራኤል ያደረጉትን ሥርዓት ሄዱ።

እግዚአብሔርም የእስራኤልን ዘር ሁሉ ናቀ፤ አሳጨናቸውም፤ እስከ ከፊቱ እስኪጥላቸው ድረስ በሚበዘብዙ እጅ ሰጣቸው።

ምክንያቱም እስራኤልን ከዳዊት ቤት ቈረጠ፤ የነባጥ ልጅ ዮርብዓምንም ነገሥት አደረጉ፤ ዮርብዓምም እስራኤልን እግዚአብሔርን ከመከተል አስቈጠበ እና ታላቅ ኃጢአት እንዲሠሩ አደረጋቸው።

እስራኤል ልጆችም ዮርብዓም ያደረጋቸውን ኃጢአቶች ሁሉ ሄዱ፤ ከእነርሱም አልለዩም።

እስከ እግዚአብሔር በነቢያቱ ባሪያዎች ሁሉ እንደ ተናገረ እስራኤልን ከፊቱ እስኪያስወጣ ድረስ። እንግዲህ እስራኤል ከራሳቸው ምድር ወደ አሦር ተመርቀው ሄዱ፤ እስከ ዛሬም እንዲሁ ነው።

የአሦር ንጉሥም ሰዎችን ከባቢሎን፣ ከኩታ፣ ከአዋ፣ ከሐማትና ከሴፋርዋይም አመጣ፤ እነርሱንም በሳማርያ ከተሞች ውስጥ የእስራኤል ልጆች ፋንታ አኖራቸው፤ ሳማርያንም ወረሱና በከተሞቿ ኖሩ።

በዚያ ማደሪያቸው መጀመሪያ ጊዜ እግዚአብሔርን አልፈሩም፤ ስለዚህ እግዚአብሔር መካከላቸው አንበሳዎችን ላከ፤ ከእነርሱም አንዳንዶችን ገደሉ።

ስለዚህ የአሦር ንጉሥን እንዲህ ሲሉ ነገሩት፦ “አንተ ያስወጣኸውና በሳማርያ ከተሞች ውስጥ ያኖርካቸው አሕዛብ የአገሩን አምላክ ሥርዓት አያውቁም፤ ስለዚህ አንበሳዎችን ላከባቸው እነርሱም እየገደሏቸው ነው፤ ምክንያቱም የአገሩን አምላክ ሥርዓት አያውቁም።”

በዚያን ጊዜ የአሦር ንጉሥ እንዲህ ብሎ አዘዘ፦ “ከዚያ ያመጣችሁት ከካህናት መካከል አንዱን መልሱ፤ ይሂድ በዚያ ይኑር፤ የአገሩን አምላክ ሥርዓት ያስተምራቸው።”

ከሳማርያ የተመርቀው ካህናት መካከል አንዱ መጣና በቤቴል ኖረ፤ እግዚአብሔርን እንዴት እንዲፈሩ አስተማራቸው።

ነገር ግን እያንዳንዱ ሕዝብ ለራሳቸው አማላክ ሠሩ፤ ሳማርያውያን ያደረጉት በከፍታ ቦታዎች ቤቶች ውስጥ እያንዳንዱ ሕዝብ በሚኖሩበት ከተማ አኖሯቸው።

ባቢሎናውያን ሱኮብኖትን ሠሩ፤ ኩታውያን ነርጋልን ሠሩ፤ ሐማታውያን አሽማን ሠሩ።

አዋይቶች ኒብሐዝንና ታርታክን ሠሩ፤ ሴፋርዋይቶችም ልጆቻቸውን ለሴፋርዋይም አማላክ ለአድራመለክና ለአናመለክ በእሳት አቃጠሉ።

እንዲሁም እግዚአብሔርን ፈሩ፤ ነገር ግን ከዝቅተኞቻቸው መካከል ለከፍታ ቦታዎች ካህናት ሾሟቸው፤ እነርሱም በከፍታ ቦታዎች ቤቶች ውስጥ ስለእነርሱ መሥዋዕት ያቀርቡ ነበር።

እግዚአብሔርን ፈሩ ነገር ግን እንደ ከዚያ ያመጡአቸው አሕዛብ ልማድ መሠረት ሆኖ የራሳቸውን አማላክ አገለገሉ።

እስከ ዛሬ ድረስ የቀድሞውን ልማድ ይከተላሉ፤ እግዚአብሔርን አይፈሩም፤ እንዲሁም የራሳቸውን ሥርዓት ወይም ደንብ ወይም እግዚአብሔር ለእስራኤል ስም ለተሰጠው ለያዕቆብ ልጆች ያዘዛቸውን ሕግና ትእዛዝ አይጠብቁም።

እርሱ ከእነርሱ ጋር ኪዳን አደረገና እንዲህ ብሎ አዛቸው፦ “ሌሎች አማላክ አትፍሩ፤ አትሰግዱላቸው፤ አታገለግሏቸው፤ መሥዋዕትም አታቅርቡላቸው።”

ነገር ግን ከግብጽ ምድር በታላቅ ኃይልና በዘረጋ ክንድ ያወጣችሁ እግዚአብሔርን እርሱን ብቻ ፍሩ፤ እርሱን ስግዱ፤ እርሱንም መሥዋዕት አቅርቡ።

እርሱ ለእናንተ ያጻፈላችሁትን ሥርዓቶችንና ፍርዶችንና ሕግንና ትእዛዙን ለዘላለም እንድታደርጉ ጠብቁ፤ ሌሎች አማላክ አትፍሩ።

ከእናንተ ጋር ያደረግሁትን ኪዳን አትርሱ፤ ሌሎችም አማላክ አትፍሩ።

ነገር ግን እግዚአብሔር አምላካችሁን እርሱን ፍሩ፤ ከጠላቶቻችሁ ሁሉ እጅ እርሱ ያድናችኋል።

ነገር ግን አልሰሙም፤ የቀድሞውን ልማዳቸው ቀጥለው አደረጉ።

ስለዚህ እነዚያ አሕዛብ እግዚአብሔርን ፈሩ ነገር ግን የተቀረጹ ምስሎቻቸውን አገለገሉ፤ ልጆቻቸውም የልጆቻቸው ልጆችም እንደ አባቶቻቸው ሠሩትን እስከ ዛሬ ድረስ እንዲሁ ያደርጋሉ።